ANKARA’DA SERVİSE YÜZDE 40 ZAMHülya Daran Deveci ile velileri 2024-2025 eğitim öğretim yılında nelerin beklediğini konuştuk. Deveci, artan fiyatlarından dolayı velileri zor günlerin beklediğini belirterek, kırtasiye malzemelerine yüzde 100’den fazla zam geldiğini vurguladı. Servi ücretlerinin Ankara’da yüzde 40’tan fazla arttığını ifade eden Deveci, “Diyelim ki bir öğrencinin servis ücreti 2 bin lira ve bu ailenin 3 çocuğu var. Her ay sadece servis için 6 bin lira ödenecek” dedi.
ÇOCUKLAR GÜNÜ AÇ BİTİRİYORYeme içmenin de okullarda çok pahalı olduğunu ifade eden Deveci, “Bir öğrenci kantinden bir su alacak olsa 10 lira ödemek durumunda. Bir de okulda yemek yemek istese 150 lira da ona ödemesi gerekiyor. Özellikle yoksullukla mücadele eden aileler için bu fiyatlar çok yüksek. Çocuklar okullarda su dahil içemiyorlar” diye konuştu.
Veliler fiyatlar karşısında şaşkınOkullarda 2024-2025 eğitim öğretim yılı 9 Eylül 2024 Pazartesi günü başlayacak. Veliler bir yandan okul ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırken bir yandan da fiyatlar karşısında şaşkına dönüyor. Velilerin büyük mağduriyetler yaşadığına vurgu yapan Öğrenci Veli Derneği (Veli-Der) Ankara Şube Başkanı Hülya Daran Deveci, kamusal ve ücretsiz eğitime işaret etti.
Milyonlarca veli okulların açılmasına az bir süre kala artan masrafları nasıl karşılayacağını düşünüyor. Kırtasiye masrafları yüzde 100’den fazla artarken, Ankara’da okul servislerine yüzde 40 zam yapıldı. Konuya ilişkin sorularımızı cevaplayan Öğrenci Veli Derneği (Veli-Der) Ankara Şube Başkanı Hülya Daran Deveci, zamların velilerin belini büktüğünü ifade etti. Yüksek fiyatlardan dolayı öğrencilerin okulda öğün atladıklarını vurgulayan Deveci, “Çocuklar okulda düzenli beslenemedikleri için bir nesil yok oluyor” dedi.
3 ÇOCUKLU AİLENİN SERVİS ÜCRETİ 6 BİN Velileri yeni dönemde çok zor bir sürecin beklediğine dikkat çeken Deveci, “Asgari ücret ile geçinen 3 çocuklu bir aileyi düşündüğümüzde enflasyon çok yüksek olduğu için servis, yemek ve kırtasiye ücretleri karşılanamaz hale geldi. Bundan dolayı veliler çok güç durumda. Özellikle Ankara’da servis ücretleri yüzde 40 arttı. Diyelim ki bir öğrencinin servis ücreti 2 bin lira ve bu ailenin 3 çocuğu var. Her ay sadece servis için 6 bin lira ödemek zorunda kalacaklar” dedi.
“ÇOCUKLAR OKULLARDA GÜNÜNÜ AÇ GEÇİRİYOR”Çocukların beslenme konusunun büyük önem içerdiğini ifade eden Deveci, özellikle okulda öğrencilerin yeterince beslenemediklerini ifade etti. Kantin fiyatlarının çok yüksek olduğunu belirten Deveci, “Bir öğrenci kantinden bir su alacak olsa 10 lira ödemek durumunda. Bu öğrenci bir de okulda yemek yemek istese 150 lira da ona ödemesi gerekiyor. Özellikle yoksullukla mücadele eden aileler için bu fiyatlar çok yüksek. Çocuklar okullarda su dahil içemiyorlar. Halbuki sosyal devletin bir zorunluluğu olarak çocuklara yemek ve su ücretsiz olarak sağlanmalıdır” diye konuştu.
Ekonomik zorluk yaşayan ailelerde okul terklerinin yaşanmaya başlandığına işaret eden deveci, “Bu noktada ne yazık ki gözden ilk çıkarılanlar da kız çocukları oluyor. Bizim de gözlemlerimize göre daha çok kız çocukları okuldan alınmaya başlandı ve bu beraberinde erken yaşta evliliği de getirecektir. Millî Eğitim Bakanlığı çocukların yemek ve su ihtiyacını karşıladığı zaman bu tehlike ortadan kalkacaktır, devlet acilen bu soruna el atmalıdır. Bazı illerde belediyelerle, valiliklerle beraber örnek çalışmalar yapıldı. Ücretsiz yemek ve su vermek olmayacak bir şey değil. Bütçe görüşmelerinde kesinlikle bu konu gündeme alınıp, okullardaki çocukların yemek ve su ihtiyacını karşılamak için ödenek ayrılmalıdır. ‘Kasada para yok’ bahane olarak sunulmamalıdır, bütçe bahane edilmemelidir. Çünkü bahsettiğimiz çocuklar ülkemizin geleceğidir, kıymetli varlıklarımızı görmezden gelmek adil değildir” dedi.
“HER 5 ÇOCUKTAN BİRİ ÖĞÜN ATLIYOR”Yapılan bir ankete göre parası olmadığı için her 5 çocuktan birinin okulda öğün atladığını belirten Deveci sözlerini şöyle sürdürdü: “Karnı açlıktan guruldayan çocuk okuldan ne derece verim alabilir? Psikolojik, bilişsel gelişim için bu durum çok tehlikeli. Aç olan çocuk matematiği anlayamaz, bu gerçekçi bir şey değil. Çocuklar sağlıklı bir öğün geçirerek, yeterince protein almalıdır. Diğer durumda çocukların algı düzeyleri düşmektedir. Ülkemizde kansızlık, bodurluk gibi sorunlar türedi, çocuklar yeterince su alamadıkları için böbreklerinde sorunlar yaşamaya başladı. Özetle çocuklar özellikle okulda düzenli beslenemedikleri için bir nesil yok oluyor.”
Öğrenci Veli Derneği’nin girişimleri ile Edirne’de dezavantajlı bir bölgede su ve bir öğün yemeğin çocuklara ücretsiz verildiğini söyleyen Deveci konuşmasında şunlara değindi: “Köylere kadar okullara arıtmalı su sebilleri konuldu. Keza Ankara’da Çankaya Belediyesi üniversite öğrencilerine, dezavantajlı bölgelerdeki öğrencilere yemek ikramında bulunuyor. Esasında yapılmayacak ya da olmayacak bir şey değil. Bizim talebimizde eşit ve adil şekilde tüm öğrencilere bir öğün yemek ve erişilebilir temiz su imkanının sağlanmasıdır. Bahsettiğim örnekleri de göz önünde tutmak gerekir.
KAYIT ÜCRETLERİ: MEB DEVLET OKULLARINA DESTEK SAĞLAMIYORDevlet okullarından alınan kayıt ücretlerine ilişkin de konuşan Deveci, eğitimin ulaşılabilir ve ücretsiz olması gerektiğini vurguladı. MEB’in okullara maddi destek sunmadığını ifade eden Deveci, okulların ve velilerin sorunlarını kendi yöntemleri ile çözdüğünü belirtti.
Deveci şunları söyledi:“Milli Eğitim Bakanlığı kayıt esnasında hiçbir okulun kayıt ücreti almamasını duyurdu. Fakat pratikte işler bu şekilde yürümüyor. Artık okul müdürleri de bunu aleni bir şekilde yapıyor ve kayıt için aldığı ücretin karşılığında veliye makbuz dahil veriyor. Bize göre de okulların kayıt ücreti almaması gerekir. Fakat diğer tarafta da Milli Eğitim Bakanlığı’nın okullara destek sunmadığına, yeterince ödenek ödemediğine ilişkin bir gerçeklik var. Okulun temizliği, ekipmanı gibi konularda MEB destek sağlamıyor. Okulu temizleyecek kimse yok örneğin. Okul Aile Birliği de bu konuları kendisi çözmeye çalışıyor. Özetle, MEB okul ile velileri sorunları çözmeleri için baş başa bırakıyor. MEB’in çocukların eğitim ortamını sağlıklı bir şekilde dizayn etmesi gerekir. Böyle bir ortam sağlandığında zaten kayıt parasına ihtiyaç kalmayacaktır. Bu şekilde veliler de mağdur edilmektedir.”
ÖZEL OKULLAR: EĞİTİM KONUSU SERBEST PİYASAYA TESLİM EDİLEMEZDeveci, özel okullarının yaptığı yüksek zamlar ve fahiş fiyatları değerlendirdi. “Öğrenci Veli Derneği olarak biz laik, bilimsel ve kamusal yani parasız eğitimi savunuyoruz” diyen Deveci şunları söyledi: “Eğitim para ile meta gibi alınıp satılacak bir şey değildir. Bu konuya da bunu savunan bir yerden bakıyoruz. Eğitim ile ilgili bütün konuların da devlet eli ile yürütülmesi gerektiğine inanıyoruz. Fakat her geçen gün sayıları hızla artan özel okulların gerçekliği de inkâr edilemez. Bazı okullar işi o kadar ticarete dökmüş durumda ki yüzde 300 gibi zamların yapıldığını görüyoruz. Zaten asgari ücretli bir velinin bu paraları karşılama imkânı yok. 2 kişinin çalıştığı orta gelirli birçok aile de krediler çekerek çocuklarını özel okullara göndermeye çalışıyor, çocuklarına güzel bir gelecek hazırlamaya çalışıyor. Çünkü devletin sağlayamadığı laik, bilimsel eğitimi parasını vererek özel okullardan sağlıyor. Bu noktada ise eğitimin ticarileşmesi devreye giriyor. Bu kez de veliler burada mağduriyetler yaşamaya başlıyor. Okul forması, kırtasiye masrafları, İngilizce kitapları ve eğitim ücreti gibi birçok konuda o kadar yüksek fiyatlarla karşılaşıyorlar ki veliler şaşkına dönüyor. Bir yandan da çocuklarının ortamlarını bozmamak için özel okula mecburen devam ediyorlar. Bu noktada halk yararına devletin özel okulları denetim altında tutması gerekir. Özel okullar da Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı olduğu için velilerin mağduriyetini giderecek kurum MEB’dir. Eğitim konusu serbest piyasaya teslim edilemez.”
“TÜM VELİLERİ TÜRKİYE OKUL YEMEĞİ KOALİSYONU’NA BEKLİYORUZ”Deveci, 21-22 Eylül’de yapılacak olan Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu’na vurgu yaparak sözlerini şöyle sonlandırdı: “Türkiye Okul Yemeği Koalisyonu Ankara’da gerçekleştirilecek. Oturumlarımız çok geniş platformlu bir çalışma olacak ve basın ile halka açık yapılacaktır. Herkesi bekliyoruz.”
